Năm 2024, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 06/2024/TT-BXD với nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến tiêu chuẩn thiết kế hệ thống báo cháy. Những cập nhật này không chỉ nhằm phù hợp hơn với tình hình thực tiễn và đáp ứng các yêu cầu hội nhập quốc tế, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống cháy nổ tại các công trình xây dựng mới cũng như cải tạo, sửa chữa. Dưới đây là các nội dung nổi bật mà chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công, quản lý tòa nhà cần đặc biệt lưu ý.
1. Bổ sung phạm vi áp dụng và đối tượng bắt buộc lắp đặt hệ thống báo cháy
Thông tư 06/2024/TT-BXD đã bổ sung, mở rộng hơn phạm vi các loại công trình bắt buộc phải thiết kế và lắp đặt hệ thống báo cháy tự động. Đặc biệt, các công trình có đông người (chung cư, khách sạn, trường học, trung tâm thương mại, bệnh viện, nhà kho lớn…) đều phải tích hợp hệ thống theo chuẩn mới.
Lưu ý:
- Các công trình cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi công năng cũng phải tuân thủ tiêu chuẩn thiết kế báo cháy theo quy định mới.
- Đối với nhà ở riêng lẻ dưới 3 tầng, quy định mới mang tính khuyến cáo thay vì bắt buộc.
2. Yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống báo cháy tự động tăng cao
Các tiêu chuẩn kỹ thuật thiết kế hệ thống báo cháy trong Thông tư 06/2024/TT-BXD nhấn mạnh:
- Đầu báo khói, đầu báo nhiệt cần bố trí đảm bảo phát hiện sự cố cháy từ giai đoạn sớm nhất, phù hợp với kết cấu từng không gian (phòng kín, hành lang, tầng hầm).
- Bảng trung tâm báo cháy phải đặt ở vị trí dễ quan sát, thuận tiện cho việc vận hành và xử lý khi có cảnh báo.
- Bổ sung yêu cầu về dây dẫn, nguồn điện dự phòng đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục kể cả khi mất điện lưới.
- Quy định chi tiết việc kết nối báo cháy tự động với hệ thống cảnh báo của tòa nhà, hệ thống thoát hiểm và khả năng liên động với chữa cháy tự động (nếu có).
3. Tăng cường kiểm duyệt hồ sơ thiết kế, nghiệm thu và bảo trì hệ thống báo cháy
Thông tư mới yêu cầu:
- Hồ sơ thiết kế hệ thống báo cháy phải thuyết minh rõ các giải pháp lựa chọn thiết bị, vị trí lắp đặt, sơ đồ nguyên lý kết nối.
- Gia tăng kiểm tra giám sát quá trình lắp đặt, thử nghiệm hệ thống báo cháy, đảm bảo vận hành thực tế phải đúng thiết kế.
- Định kỳ bảo trì, kiểm tra hệ thống theo lịch trình bắt buộc, có hồ sơ lưu trữ minh bạch phục vụ hậu kiểm hoặc thanh tra khi cần.
- Thiết bị báo cháy lắp đặt phải đạt tiêu chuẩn công bố, xuất xứ rõ ràng, có kiểm định chất lượng từ cơ quan có thẩm quyền.
4. Ứng dụng công nghệ tiên tiến và tích hợp cảnh báo thông minh
Thông tư 06/2024/TT-BXD khuyến khích sử dụng hệ thống báo cháy thông minh, khả năng cảnh báo trực tuyến qua điện thoại, tích hợp liên lạc nội bộ, kết nối đến trung tâm điều khiển hoặc lực lượng PCCC khi cần thiết.
Giải pháp mới:
- Cho phép ứng dụng công nghệ IoT, trí tuệ nhân tạo vào phát hiện, cảnh báo cháy, đảm bảo thông tin kịp thời đến mọi cư dân, nhân viên quản lý tòa nhà.
- Kết hợp hệ thống báo cháy với loa phát thanh, màn hình thông tin, đèn chỉ dẫn khi có sự cố.
5. Chế tài xử lý vi phạm và trách nhiệm các bên
- Đơn vị tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công sẽ bị xử phạt nghiêm nếu vi phạm, cố ý lắp đặt hệ thống không đạt chuẩn, không nghiệm thu đầy đủ.
- Chủ đầu tư, ban quản lý dự án chịu trách nhiệm tổ chức bảo trì, không để hệ thống ngưng hoạt động dẫn đến nguy cơ cháy, nổ lớn.
Kết luận
Thông tư 06/2024/TT-BXD đã nâng cấp đáng kể tiêu chuẩn thiết kế hệ thống báo cháy, hướng tới môi trường sống và làm việc an toàn, văn minh, đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Các cá nhân, tổ chức hoạt động xây dựng cần cập nhật nhanh các quy định mới, chủ động điều chỉnh thiết kế, lựa chọn thiết bị phù hợp, tuân thủ đầy đủ thủ tục hồ sơ và tổ chức bảo trì, bảo dưỡng hệ thống thường xuyên. Việc thực hiện nghiêm túc sẽ góp phần giảm thiểu tối đa rủi ro cháy nổ, bảo vệ tài sản và an toàn tính mạng cho cộng đồng.
