Những điểm cần biết trong Nghị định 83/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC
Ngày 15/5/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 83/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH). Nghị định này thay thế các quy định trước đây, siết chặt chế tài xử lý, bổ sung nhiều tình tiết mới phù hợp thực tiễn và tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm. Dưới đây là những điểm chính mà tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cần đặc biệt lưu ý:
1. Mức phạt tăng cao, chế tài nghiêm minh hơn
So với quy định cũ, Nghị định 83/2024/NĐ-CP đã tăng đáng kể mức phạt hành chính với nhiều hành vi vi phạm. Đặc biệt, các lỗi nghiêm trọng liên quan đến việc không đảm bảo điều kiện an toàn PCCC, thi công công trình không đúng hồ sơ PCCC, sử dụng thiết bị PCCC không đạt chuẩn hoặc giả mạo, sẽ bị phạt nặng hơn, mức cao nhất lên tới hàng trăm triệu đồng tùy tính chất và hậu quả vi phạm.
Ví dụ một số mức phạt mới nổi bật:
- Phạt từ 50 – 100 triệu đồng đối với hành vi đưa công trình vào sử dụng khi chưa được nghiệm thu về PCCC.
- Phạt đến 120 triệu đồng với vi phạm che dấu, giả mạo thông tin về an toàn PCCC.
- Phạt từ 10 – 50 triệu đồng nếu không tổ chức tự kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng hệ thống PCCC định kỳ.
2. Bổ sung chi tiết các hành vi vi phạm mới
Nghị định mới đã liệt kê rõ và chi tiết hơn nhiều hành vi bị xử phạt, bao gồm:
- Không duy trì hoạt động hệ thống báo cháy tự động, không bảo trì thiết bị định kỳ.
- Lắp đặt, sử dụng bình chữa cháy, phương tiện cứu nạn cứu hộ không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng.
- Không tổ chức tập huấn, diễn tập PCCC cho nhân viên, người sử dụng công trình.
- Cản trở, không chấp hành yêu cầu kiểm tra, thanh tra về PCCC của cơ quan chức năng.
- Hành vi quảng cáo, mua bán, nhập khẩu trái phép thiết bị PCCC không đủ điều kiện.
Đây là điểm mới giúp việc kiểm tra, xử lý cụ thể, công bằng và minh bạch hơn.
3. Tăng chế tài bổ sung, xử lý trực tiếp tới người đứng đầu
Bên cạnh phạt tiền, Nghị định 83/2024/NĐ-CP còn quy định các hình thức bổ sung, bao gồm:
- Đình chỉ hoạt động/vận hành khu vực/thiết bị vi phạm cho đến khi khắc phục xong.
- Buộc thu hồi, tiêu hủy cáo thiết bị, sản phẩm PCCC không đủ chuẩn, không rõ nguồn gốc.
- Truy cứu trách nhiệm và xử lý trực tiếp cá nhân là người đứng đầu đơn vị, cơ sở xảy ra vi phạm hoặc để xảy ra cháy, nổ nghiêm trọng.
4. Đẩy mạnh áp dụng công nghệ, hỗ trợ kiểm tra và xử phạt qua dữ liệu điện tử
Các hành vi như làm giả, khai báo sai thông tin, bảo trì ảo trong hồ sơ điện tử về PCCC cũng sẽ bị xử phạt nghiêm ngặt. Nghị định khuyến khích các địa phương, đơn vị quản lý sử dụng hệ thống dữ liệu, camera, ứng dụng công nghệ thông tin để theo dõi, phát hiện vi phạm kịp thời.
5. Chuyển giao quyền xử phạt rộng hơn cho các lực lượng chức năng
Không chỉ lực lượng cảnh sát PCCC, nghị định trao quyền xử phạt cho UBND cấp xã, cấp huyện và các đơn vị liên ngành trong trường hợp phát hiện hành vi vi phạm tại địa bàn phụ trách. Điều này giúp tăng tính chủ động, bao phủ trong xử lý và phòng ngừa hành vi vi phạm trong cộng đồng.
6. Trách nhiệm khắc phục hậu quả, lập hồ sơ theo dõi tình trạng vi phạm
Tổ chức, cá nhân bị xử phạt không chỉ nộp phạt mà phải chủ động khắc phục toàn bộ hậu quả do vi phạm gây ra (lắp bổ sung thiết bị, cải tạo công trình, huấn luyện lại nhân sự…) trong thời gian quy định. Cơ quan chức năng có trách nhiệm theo dõi, giám sát và lập hồ sơ quản lý việc chấp hành sau xử phạt, kịp thời đình chỉ hoạt động nếu không khắc phục đúng thời hạn.
Kết luận
Nghị định 83/2024/NĐ-CP thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, xử lý vi phạm về PCCC, hướng đến xây dựng môi trường sống và làm việc an toàn hơn cho toàn xã hội. Doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh, chủ đầu tư các dự án, các tổ chức – cá nhân cần chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình, hệ thống và hồ sơ pháp lý về PCCC, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Luật, tránh nguy cơ bị xử phạt nặng, thậm chí đình chỉ hoạt động khi để xảy ra vi phạm.
Thực hiện nghiêm các quy định mới về PCCC không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là đảm bảo an toàn cho cộng đồng, phát triển bền vững cho chính doanh nghiệp của bạn!

