Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các sửa đổi năm 2024: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy (PCCC), Nghị định 136/2020/NĐ-CP là khung pháp lý quan trọng quy định chi tiết về điều kiện an toàn, hồ sơ, thủ tục hành chính và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân. Đến năm 2024, các quy định này đã được bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn và tăng cường quản lý an toàn PCCC trong bối cảnh mới. Vậy, những điểm trọng yếu nào doanh nghiệp cần chú ý nhằm đảm bảo tuân thủ và tránh các rủi ro pháp lý, hoạt động sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn? Dưới đây là các lưu ý quan trọng.
1. Điều kiện an toàn PCCC siết chặt, mở rộng đối tượng quản lý
Nghị định và các sửa đổi năm 2024 đã mở rộng danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC. Không chỉ các doanh nghiệp sản xuất, kho hàng, khách sạn, mà nhiều lĩnh vực liên quan lưu trú, kinh doanh dịch vụ, trung tâm thương mại, trường học, nhà cao tầng… cũng phải đáp ứng điều kiện chặt chẽ về PCCC như: lối thoát hiểm, hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, đội PCCC cơ sở…
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Chủ động rà soát lại tất cả hạng mục công trình và hoạt động kinh doanh để xác định có thuộc diện quản lý PCCC mới không.
- Bổ sung, nâng cấp hệ thống PCCC và lối thoát nạn nếu có sự thay đổi hay gia tăng quy mô sản xuất, dịch vụ.
2. Thủ tục hành chính và hồ sơ PCCC được đơn giản hóa nhưng kiểm tra thực tế nghiêm ngặt hơn
Các sửa đổi của Nghị định 136/2020/NĐ-CP năm 2024 giảm bớt thủ tục trên giấy tờ, chuyển mạnh qua giải quyết hồ sơ, cấp phép trực tuyến. Tuy nhiên, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra thực địa kỹ lưỡng, hậu kiểm chặt chẽ để đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng thay vì chỉ “hoàn thành hồ sơ”.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Chính xác, trung thực khi khai báo hồ sơ điện tử, lưu trữ đầy đủ hồ sơ, bản vẽ liên quan đến PCCC.
- Luôn sẵn sàng phối hợp khi có kiểm tra đột xuất hoặc hậu kiểm từ lực lượng chức năng.
3. Yêu cầu về huấn luyện, diễn tập, tự kiểm tra PCCC định kỳ
Doanh nghiệp phải tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng PCCC & CNCH cho cán bộ, nhân viên và tổ đội PCCC cơ sở. Việc tự kiểm tra, tự đánh giá và diễn tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ phải thực hiện định kỳ và có hồ sơ, biên bản đầy đủ.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Lên kế hoạch tổ chức diễn tập, tập huấn tối thiểu 1 lần/năm, lập biên bản, lưu hồ sơ phục vụ kiểm tra.
- Đảm bảo tất cả thành viên đội PCCC nắm vững vai trò, vị trí và kỹ năng ứng phó khi có sự cố.
4. Quy định cụ thể về trách nhiệm cá nhân đứng đầu
Các sửa đổi 2024 nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu doanh nghiệp, cơ sở về an toàn PCCC tại đơn vị. Nếu để xảy ra vi phạm, cháy nổ do chủ quan, lơ là, sẽ bị xử lý nghiêm khắc, không còn tình trạng “đổ lỗi” cho cấp dưới.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Ban hành quy chế PCCC nội bộ, phân công rõ người chịu trách nhiệm từng bộ phận.
- Xem xét xây dựng bộ phận hoặc giao nhiệm vụ thường trực PCCC cho 1 đầu mối cụ thể trong doanh nghiệp.
5. Xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động và chế tài nghiêm khắc
Nghị định và các sửa đổi mới cập nhật các mức phạt rất nặng cho từng hành vi vi phạm: không trang bị đủ hệ thống, dùng thiết bị không đạt chuẩn, không tổ chức huấn luyện, không duy trì thoát nạn an toàn, cản trở kiểm tra PCCC… Ngoài phạt bằng tiền, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động một phần hoặc toàn phần cho đến khi khắc phục xong.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Không “chạy” giấy tờ hoặc sử dụng thiết bị không đúng quy định.
- Chủ động sửa chữa, khắc phục ngay khi có yêu cầu từ đoàn kiểm tra, tránh để vụ việc kéo dài.
6. Khuyến khích ứng dụng công nghệ và dịch vụ PCCC hiện đại
Nghị định mới tạo điều kiện cho doanh nghiệp áp dụng các giải pháp PCCC thông minh, dùng hệ thống cảnh báo tự động, giám sát từ xa, đồng thời thúc đẩy hợp tác với các đơn vị dịch vụ PCCC chuyên nghiệp.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Tham khảo, đầu tư các hệ thống PCCC thông minh nếu có điều kiện.
- Lựa chọn đơn vị bảo trì, kiểm định, tư vấn PCCC uy tín, chuyên nghiệp, minh bạch về pháp lý.
Kết luận
Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các sửa đổi năm 2024 mang tính thực tế, hiện đại, vừa tạo điều kiện “mở” về thủ tục vừa siết chặt kiểm soát thực tế. Doanh nghiệp cần hiểu đúng những điểm mới, xây dựng văn hóa an toàn PCCC trong tổ chức, không chỉ để tránh rủi ro xử phạt mà còn tạo uy tín, nâng cao chất lượng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, ổn định lâu dài.
Hãy chủ động cập nhật, thực hiện nghiêm túc các quy định về PCCC – An toàn cho mọi người cũng là nền tảng vững chắc cho phát triển doanh nghiệp bền vững!
